पुणे विद्यापीठाची NIRF रँकिंगमध्ये मोठी घसरण; प्रमुख कारण आले समोर

पुणे विद्यापीठाची NIRF रँकिंगमध्ये मोठी घसरण; प्रमुख कारण आले समोर

पुणे: सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाची (SPPU) राष्ट्रीय संस्थात्मक रँकिंग फ्रेमवर्क (NIRF) 2025 मधील क्रमवारीत घसरण झाली असली, तरी आगामी काळात आपली कामगिरी सुधारण्याबाबत विद्यापीठ प्रशासनाने आत्मविश्वास व्यक्त केला आहे. नुकत्याच जाहीर झालेल्या निकालानुसार, SPPU एकूण श्रेणीत 91 व्या, विद्यापीठांच्या श्रेणीत 56 व्या, तर सार्वजनिक राज्य विद्यापीठांमध्ये 11 व्या स्थानावर आहे.विद्यापीठाने या परिस्थितीवर मात करण्यासाठी काही ठोस उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. सध्या प्राध्यापक भरती प्रक्रिया सुरू असून, लवकरच ही प्रक्रिया पूर्ण होणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थी-शिक्षक गुणोत्तर सुधारेल आणि संशोधन उत्पादनातही वाढ होईल, असा प्रशासनाचा विश्वास आहे.

तसेच, SPPU ने संशोधनाच्या परिणामांवर आणि विद्यापीठाच्या एकूण सार्वजनिक प्रतिमेवर विशेष लक्ष केंद्रीत करण्याचे ठरवले आहे. “आम्ही शैक्षणिक गुणवत्ता, संशोधन व नवोपक्रमाच्या माध्यमातून विद्यापीठाची प्रतिमा उंचावू. यामुळे येत्या काही वर्षांत रँकिंगमध्ये निश्चितच सुधार दिसून येईल,” असे प्रशासनाने नमूद केले आहे.

घसरणीची प्रमुख कारणे

विद्यापीठ प्रशासनानुसार, रँकिंगमधील घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे प्राध्यापकांच्या संख्येत झालेली घट. मागील दोन वर्षांत अनेक ज्येष्ठ प्राध्यापक निवृत्त झाले आहेत. यामुळे विद्यार्थी-शिक्षक गुणोत्तर (Faculty Student Ratio – FSR) बिघडले असून, त्याचा थेट परिणाम NIRF रँकिंगवर झाला आहे.

याशिवाय, राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणानुसार (NEP) नव्याने सुरू करण्यात आलेल्या अभ्यासक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांची संख्या वाढली आहे, ज्यामुळे FSR वर अधिक ताण निर्माण झाला.

निवृत्त झालेले प्राध्यापक हे संशोधन क्षेत्रात सक्रीय असल्याने त्यांच्या निवृत्तीमुळे संशोधन प्रकाशनांची संख्या घटली, आणि त्याचा परिणामही विद्यापीठाच्या रँकिंगवर दिसून आला.